Wynik analizy w serwisie SKD Ekspert ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Zastrzeżenia prawne.

SKD Ekspert

Klauzule zmiany opłat i prowizji w umowie kredytu

Umowa o kredyt może pozwalać kredytodawcy na zmianę opłat i prowizji, ale tylko pod warunkami określonymi w przepisach — a lista okoliczności uzasadniających podwyższenie musi być zrozumiała i weryfikowalna dla konsumenta. Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku C-472/23 orzekł, że klauzula wymieniająca przesłanki, których właściwie poinformowany konsument nie jest w stanie zweryfikować, narusza obowiązek informacyjny dyrektywy — o ile może podważyć ocenę zakresu zobowiązania.

Opracowanie
Redakcja SKD Ekspert
Opublikowano
Przepisy sprawdzone według stanu na

Jak wyglądają te klauzule

Typowa klauzula stanowi, że bank może podwyższyć opłaty po zaistnieniu jednej z wielu przesłanek. W sprawie C-472/23 lista obejmowała m.in. zmiany płacy minimalnej, wskaźników GUS, cen energii, usług telekomunikacyjnych i pocztowych oraz stóp procentowych NBP — czyli zdarzenia, na które konsument nie ma wpływu i których wpływu na własne opłaty nie umie sprawdzić.

Ustawa o kredycie konsumenckim wymaga, by umowa podawała warunki, na jakich mogą się zmienić oprocentowanie i opłaty (art. 30 ust. 1 pkt 6 i 10). Klauzula szerzej czerpiąca z „okoliczności rynkowych” podlega ostrej weryfikacji.

Źródło: wyrok TSUE C-472/23, pkt 14–16 (ECLI:EU:C:2025:89); u.k.k., art. 30 ust. 1 pkt 6 i 10 (Dz.U. 2025 poz. 1362)

Co orzekł TSUE

Status: Stan ustalony. Punkt 2 sentencji C-472/23 (13.02.2025) rozstrzyga kwestię weryfikowalności przesłanek podwyższenia opłat na gruncie dyrektywy 2008/48/WE.

Sentencja pkt 2 wyroku C-472/23: wymienienie w umowie okoliczności uzasadniających zwiększenie opłat, których właściwie poinformowany oraz dostatecznie uważny i rozsądny konsument nie jest w stanie zweryfikować ani ocenić ich wpływu na te opłaty, stanowi naruszenie obowiązku informacyjnego — o ile może podważyć możliwość dokonania przez konsumenta oceny zakresu jego zobowiązania.

Ten sam wyrok potwierdził zgodność jednolitej sankcji (jak SKD) z dyrektywą przy naruszeniach podważających ocenę zobowiązania — ale ocena konkretnej klauzuli i jej skutków należy do sądu krajowego.

Źródło: wyrok TSUE C-472/23, sentencja pkt 2 i 3 (ECLI:EU:C:2025:89)

Co sprawdzić w swojej umowie

  • katalog przesłanek zmian opłat: czy są konkretne i mierzalne, czy otwarte („zmiany rynku”, „kosztów banku”),
  • kierunek zmian: czy klauzula dotyczy tylko obniżeń, czy także podwyżek,
  • granice: czy umowa określa maksymalną wysokość lub sposób wyliczenia nowych opłat,
  • powiadomienie: terminy i forma informowania o zmianie oraz prawo konsumenta do reakcji (np. spłaty kredytu bez dodatkowych opłat).

Klauzule zmiany opłat warto oceniać razem z RRSO i całkowitym kosztem kredytu — bo właśnie one opisują, jak te wielkości mogą się zmieniać w trakcie umowy.

Najczęstsze pytania

Bank podniósł mi opłatę na podstawie klauzuli umownej. Czy to legalne?

To zależy od treści klauzuli i podstawy zmiany. Zmiany obciążające konsumenta są dopuszczalne tylko w przypadkach określonych w przepisach i umowie; klauzule oparte na przesłankach nieweryfikowalnych mogą naruszać obowiązek informacyjny (C-472/23). Ocena konkretnej klauzuli należy do prawnika.

Co zrobił TSUE w sprawie klauzul zmiany opłat?

W C-472/23 orzekł, że wymienienie przesłanek podwyższenia opłat, których konsument nie może zweryfikować ani ocenić ich wpływu, narusza obowiązek informacyjny dyrektywy 2008/48/WE — o ile może podważyć ocenę zakresu zobowiązania.

Czy wadliwa klauzula zmiany opłat to podstawa sankcji kredytu darmowego?

Może być — naruszenia obowiązków informacyjnych w ogóle zasługują na ocenę pod kątem art. 45 ust. 1. Sprawdź jednak całą umowę: katalog naruszeń obejmuje kilka odrębnych grup i to prawnik wybiera najsilniejszą podstawę.

Sprawdź swoją umowę

Wstępna analiza w serwisie odczytuje dane z dokumentu, wskazuje obszary do weryfikacji wraz z fragmentami źródłowymi i przygotowuje raport PDF, który możesz przekazać prawnikowi.

Sprawdź swoją umowę — PewneSKDSprawdź swoją umowę — PewneSKDWyrok TSUE C-472/23 — pełne omówienieHarmonogram spłaty — problem

Powiązane problemy

Powiązane orzeczenia

Powiązane kontrole analityczne

Powiązane artykuły

Źródła pierwotne

  1. Wyrok Trybunału (dziesiąta izba) z dnia 13 lutego 2025 r., Lexitor sp. z o.o. przeciwko A. B. S.A., sprawa C-472/23ECLI:EU:C:2025:89, Orzecznictwo TSUE, EUR-LexCytowane jednostki: sentencja pkt 2; pkt 14–16; pkt 14–16; sentencja pkt 2 i 3Dokument w serwisie eur-lex.europa.eu (sprawdzono: )
  2. Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (tekst jednolity: obwieszczenie Marszałka Sejmu RP z dnia 26 września 2025 r.)Dz.U. 2025 poz. 1362, Akt prawny (PL), Dziennik Ustaw RP — Europejski Identyfikator Prawodawstwa (eli.gov.pl)Cytowane jednostki: art. 38–39, art. 45 ust. 1; art. 30 ust. 1 pkt 6 i 10Dokument w serwisie eli.gov.pl (sprawdzono: )