Wynik analizy w serwisie SKD Ekspert ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Zastrzeżenia prawne.

SKD Ekspert

Wyrok TSUE C-472/23 — RRSO, zmiana opłat i jednolita sankcja

W wyroku z 13 lutego 2025 r. (C-472/23) Trybunał orzekł, że RRSO zawyżona wskutek późniejszego uznania warunków umowy za nieuczciwe nie narusza sama w sobie obowiązku informacyjnego, a dyrektywa 2008/48/WE nie stoi na przeszkodzie jednolitej sankcji pozbawienia kredytodawcy odsetek i opłat — o ile naruszenie może podważyć możliwość oceny przez konsumenta zakresu jego zobowiązania.

Opracowanie
Redakcja SKD Ekspert
Opublikowano
Ostatni przegląd aktualności

Stan faktyczny

Lexitor, spółka zajmująca się windykacją wierzytelności, nabyła prawa konsumenta z umowy kredytu na kwotę 40 000 zł; RRSO wskazana w umowie wynosiła 11,18% (pkt 13).

Umowa pozwalała bankowi zmieniać opłaty i prowizje po wystąpieniu co najmniej jednej z wielu przesłanek, m.in. zmian płacy minimalnej, wskaźników GUS, cen energii, usług telekomunikacyjnych i pocztowych czy stóp procentowych NBP (pkt 14–16).

Według wniosku bank naliczał odsetki także od kwot pożyczonych na pokrycie kosztów kredytu. Lexitor zażądał zapłaty na podstawie art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim (pkt 17–18).

Pytania prejudycjalne

Wierna parafraza pytań z wniosku, w oryginalnej kolejności.

  1. Czy kredytodawca narusza obowiązek podania RRSO (art. 10 ust. 2 lit. g) dyrektywy 2008/48/WE), jeżeli wskazana RRSO okazuje się wyższa, niż byłaby bez warunku umownego uznanego później za nieuczciwy?
  2. Czy dla art. 10 ust. 2 lit. k) dyrektywy wystarczy poinformować konsumenta, jak często, w jakich sytuacjach i o ile maksymalnie mogą wzrosnąć opłaty, jeżeli konsument nie może zweryfikować zaistnienia tych sytuacji?
  3. Czy art. 23 dyrektywy sprzeciwia się przepisom krajowym, które za naruszenie obowiązku informacyjnego przewidują jedną sankcję — kredyt nieoprocentowany i bezpłatny — niezależnie od wagi naruszenia i jego wpływu na decyzję konsumenta?

Co Trybunał rozstrzygnął — sentencja

Status: Stan ustalony. Poniżej dosłowne brzmienie sentencji wyroku (wersja polska, język postępowania). Sentencja to wykładnia prawa Unii, nie rozstrzygnięcie sporu krajowego.

1) Artykuł 10 ust. 2 lit. g) dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylającej dyrektywę Rady 87/102/EWG należy interpretować w ten sposób, że: okoliczność, iż w umowie o kredyt wskazano rzeczywistą roczną stopę oprocentowania, która okazuje się zawyżona ze względu na to, że niektóre warunki tej umowy zostały następnie uznane za nieuczciwe w rozumieniu art. 6 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich, a tym samym za niewiążące dla konsumenta, nie stanowi sama w sobie naruszenia obowiązku informacyjnego ustanowionego w tym przepisie dyrektywy 2008/48.
2) Artykuł 10 ust. 2 lit. k) dyrektywy 2008/48 należy interpretować w ten sposób, że: fakt, iż umowa o kredyt wymienia pewną liczbę okoliczności uzasadniających zwiększenie opłat związanych z wykonaniem umowy, przy czym właściwie poinformowany oraz dostatecznie uważny i rozsądny konsument nie jest w stanie zweryfikować ich wystąpienia ani ich wpływu na te opłaty, stanowi naruszenie obowiązku informacyjnego ustanowionego w tym przepisie, o ile wskazanie to może podważyć możliwość dokonania przez tego konsumenta oceny zakresu jego zobowiązania.
3) Artykuł 23 dyrektywy 2008/48 w związku z jej motywem 47 należy interpretować w ten sposób, że: nie stoi on na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu, które przewiduje – w przypadku naruszenia obowiązku informacyjnego nałożonego na kredytodawcę zgodnie z art. 10 ust. 2 tej dyrektywy – jednolitą sankcję polegającą na pozbawieniu kredytodawcy prawa do odsetek i opłat, niezależnie od indywidualnego stopnia wagi takiego naruszenia, o ile naruszenie to może podważyć możliwość oceny przez konsumenta zakresu jego zobowiązania.

Źródło: wyrok TSUE C-472/23, sentencja pkt 1–3; pkt 13–18 (ECLI:EU:C:2025:89)

Czego orzeczenie nie rozstrzyga

  • Wyrok nie przesądza, czy w sporze Lexitor przeciwko bankowi doszło do naruszenia ani czy należy się zapłata — ocena faktów i stosowanie art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim należą do sądu krajowego.
  • Zgodność jednolitej sankcji z dyrektywą jest warunkowa: dotyczy naruszeń, które mogą podważyć możliwość oceny przez konsumenta zakresu jego zobowiązania (pkt 3 sentencji). Wyrok nie wylicza, które konkretne uchybienia ten warunek spełniają.
  • Pkt 1 sentencji dotyczy RRSO zawyżonej wskutek późniejszego uznania warunków za nieuczciwe. Nie odnosi się do RRSO błędnie wyliczonej z innych przyczyn (np. pominięcia kosztów lub błędnej podstawy wyliczenia).
  • Kwestia naliczania odsetek od skredytowanych kosztów, opisana w stanie faktycznym, nie była przedmiotem pytań w tej sprawie; Trybunał odniósł się do niej w wyroku C-744/24.

Opracowanie redakcyjne dokumentu źródłowego; znaczenie orzeczenia dla konkretnej umowy ocenia prawnik, a w razie sporu sąd.

Masz umowę, której dotyczą te zagadnienia?

Bezpłatnie · bez zobowiązań · umowę czyta model AI, dopiero po Twojej zgodzie

Sprawdź swoją umowę — PewneSKD

Wstępna analiza dokumentu w PewneSKD — serwisie analizy umów tej samej platformy — odczyta dane z Twojej umowy, wskaże obszary do przeglądu z cytatami i przygotuje raport PDF dla prawnika.

Powiązane kontrole analityczne

Powiązane artykuły

Źródła pierwotne

  1. Wyrok Trybunału (dziesiąta izba) z dnia 13 lutego 2025 r., Lexitor sp. z o.o. przeciwko A. B. S.A., sprawa C-472/23ECLI:EU:C:2025:89, Orzecznictwo TSUE, EUR-LexCytowane jednostki: sentencja pkt 1–3; pkt 13–18Dokument w serwisie eur-lex.europa.eu (sprawdzono: )
  2. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylająca dyrektywę Rady 87/102/EWGCELEX 32008L0048, Akt prawny (UE), EUR-LexCytowane jednostki: art. 10 ust. 2 lit. g) i k), art. 23Dokument w serwisie eur-lex.europa.eu (sprawdzono: )
  3. Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (tekst jednolity: obwieszczenie Marszałka Sejmu RP z dnia 26 września 2025 r.)Dz.U. 2025 poz. 1362, Akt prawny (PL), Dziennik Ustaw RP — Europejski Identyfikator Prawodawstwa (eli.gov.pl)Cytowane jednostki: art. 45 ust. 1Dokument w serwisie eli.gov.pl (sprawdzono: )